Veel mensen vragen mij in therapie:

“Waarom zou ik mijn emoties voelen? Ze doen alleen maar pijn. Ik wil er juist vanaf.”
Dat is heel begrijpelijk. Emoties kunnen heftig en pijnlijk aanvoelen. Toch hebben ze een belangrijke functie. Emoties zijn namelijk geen vijanden, maar signalen van je lichaam en brein die je vertellen wat belangrijk voor je is.
1. Emoties zijn biologisch en universeel
Onderzoekers als Paul Ekman hebben laten zien dat basisemoties overal ter wereld hetzelfde zijn. Iedereen herkent verdriet, woede, angst, blijdschap, verrassing en walging.
Elke emotie gaat gepaard met een specifiek patroon in je hersenen en je hormonen:
- Angst → amygdala, adrenaline, hartslag omhoog, lichaam wil beschermen.
- Verdriet → insula, oxytocine, tranen, lichaam zoekt steun en troost.
- Woede → amygdala, noradrenaline, spierspanning, lichaam wil grenzen stellen.
- Blijdschap → beloningscentra, dopamine, ontspanning, lichaam wil verbinden.
👉 Emoties zijn dus lichamelijke activeringssystemen die ons helpen te overleven en te verbinden.
2. Emoties gaan sneller dan je ratio
Emoties worden razendsnel geactiveerd – vaak voordat je erover na kunt denken. Dit noemen we de amygdala-hijack (Goleman).
Voorbeeld: je schrikt van iets dat lijkt op een slang. Je lichaam reageert direct met spanning en adrenaline, nog vóór je beseft dat het misschien gewoon een stok is.
👉 Daarom voelen emoties zo heftig: ze hebben voorrang op logica, omdat ze je willen beschermen.
3. Waarom voelt het dan zo pijnlijk?
Emoties kunnen pijn doen, vooral als je ze wegdrukt of ertegen vecht.
- Verdriet kan voelen als een leegte in je borst.
- Angst kan voelen als spanning in je maag of keel.
- Woede kan voelen als een vulkaan die barst.
Maar dit lichamelijke ongemak is niet bedoeld om je kapot te maken – het is bedoeld om je aandacht te trekken. Elke emotie draagt een boodschap:
- Angst → “Ik heb veiligheid nodig.”
- Verdriet → “Ik heb troost en verbinding nodig.”
- Woede → “Mijn grens is overschreden.”
- Blijdschap → “Ik mag me openen en genieten.”
4. Wat gebeurt er als je emoties negeert?
Als je emoties steeds wegdrukt, kunnen ze zich opstapelen. Dan uiten ze zich via:
- lichamelijke klachten (hoofdpijn, spanning, vermoeidheid)
- emotionele blokkades (afvlakking, kilheid, burn-out)
- heftige uitbarstingen (plots huilen, woede-explosies)
👉 Emoties verdwijnen niet door ze te negeren – ze zoeken een andere weg naar buiten.
5. Wat gebeurt er als je emoties wél voelt?
Wanneer je emoties toelaat en doorvoelt, ontstaat er ruimte. Het zenuwstelsel kan reguleren. De emotie verandert van een overweldigende kracht naar een richtinggevend signaal.
In therapie (EFT/EFIT) gebruiken we emoties als kompas:
- Je leert emoties vertragen, herkennen en benoemen.
- Je ontdekt de onderliggende behoefte (veiligheid, steun, verbinding, grenzen).
- Je leert de emotie gebruiken om jezelf en anderen beter te begrijpen.
🌱 Samenvatting
- Emoties zijn geen vijanden, maar boodschappers.
- Ze zijn biologisch ingebouwd en gaan sneller dan je ratio.
- Ze doen pijn omdat ze je aandacht willen voor iets dat belangrijk is.
- Door emoties te voelen en begrijpen, krijg je grip en richting in plaats van dat ze jou overheersen.
✨ Therapeutische boodschap:
Emoties zijn als golven. Je kunt ze niet stoppen, maar je kunt wel leren surfen. In EFT/EFIT leer je hoe je emoties niet hoeft te vermijden, maar kunt gebruiken als krachtbron voor verbinding en herstel.
Waarom emoties voelen?
| Emotie | Lichaam & Brein | Hormonen / Reactie | Actietendens | Boodschap / Betekenis |
|---|---|---|---|---|
| Angst | Amygdala, HPA-as | Adrenaline, cortisol | Vluchten, bevriezen, hyperalert | “Ik heb veiligheid nodig.” |
| Woede | Amygdala, hypothalamus | Noradrenaline, adrenaline | Vechten, grenzen stellen | “Mijn grens is overschreden.” |
| Verdriet | Insula, anterieure cingulate cortex | Oxytocine, ↓ serotonine | Huilen, terugtrekken, zoeken | “Ik heb steun/verbindingnodig.” |
| Blijdschap | Ventraal striatum, nucleus accumbens | Dopamine, endorfine | Delen, verbinden, exploreren | “Ik kan me openen en genieten.” |
| Verrassing | Sensorische gebieden, prefrontale cortex | Dopamine-piek, noradrenaline | Stoppen, oriënteren | “Let op, er is iets nieuws.” |
| Walging | Insula, amygdala | Serotonine-daling | Afstoten, vermijden | “Dit is ongezond/onveilig.” |
Kerninzichten
- Emoties zijn biologische snelwegen: ze activeren lichaam en brein sneller dan gedachten.
- Ze kunnen ratio en andere signalen tijdelijk overrulen, omdat overleving en hechting prioriteit hebben.
- Emoties zijn pijnlijk, maar dragen altijd een boodschap over wat je nodig hebt.
- Door emoties te voelen, krijg je richting en verbinding in plaats van overspoeld te worden.
Plaats een reactie